جستجو در وب‌سایت:


پیوندها:





صد سال
اعلان و پوستر فیلم

در ایران

و

بازتاب هایش



  شماره‌ی ۴۷۹

  مهر۱۳۹۳



Film International 
Vol: 17, Nos.3&4
Autumn 2011& Winter 2012
 

 

 آرشیو

 

گفت‌و‌گو با اصغر فرهادی
رو خط «گذشته»:

سينما برايم پلكان نيست


گزارش شصتمین دوره‌ی
جشنواره‌ی جهانی سن سباستین:
شصت‌سال كه چيزی نيست...


ريشه‌ها:
متن كامل گفت‌و‌گو
با ماهنامه‌ی «مهرنامه»،
به مناسبت
سی‌سالگی ماهنامه فیلم
:
ريشه‌ها


گفت‌و‌گوی ابراهيم حقيقی
با آيدين آغداشلو
درباره‌ی كتاب «صد سال اعلان
و پوستر فيلم در ايران»


گفت‌و‌گو با اصغر فرهادی
نويسنده
و كارگردان
«جدایی نادر از سيمين»
حقيقت تلخ، مصلحت شيرین
و رستگاری دريغ شده

قسمت اول | قسمت دوم  
قسمت سوم


بررسی كتاب «پشت دیوار رؤیا»
بيداری رؤياها


كيومرث پوراحمد:
عبور از ديوار رؤياها،
همراه جادوگر قصه‌ها



تكنولوژی ديجيتال

و رفقای ساختار شكن‌اش
سينماي مستند ايران: پيش‌درآمد


اسناد بی‌بديل
سينمای مستند ايران:
قسمت اول (۱۲۷۹ - ۱۳۲۰)


خانه سیاه است
سینمای مستند ایران:
قسمت دوم (۱۳۵۷ - ۱۳۲۰)


آيدين آغداشلو: پل‌ساز دوران ما


سایت ماهنامه فیلم، ملاحظات
و دغدغه‌های دنيای مجازی


گزارش پنجاه‌و‌ششمين دوره‌ي
جشنواره‌ي سن سباستين
(اسپانيا، ۲۰۰۸)
... به‌خاطر گدار عزيز


گفت‌و‌گو با آيدين آغداشلو
درباره‌ی مفهوم و مصداق‌های

سينمای ملی

جای خالی خاطره‌ی بلافاصله


گفت‌و‌گو با مانی حقيقی
به‌مناسبت نمايش «كنعان»

پرسه در كوچه‌های كنعان


گفت‌و‌گو با محمدعلی طالبی
از «شهر موش‌ها»
تا «دیوار»

شور و حال گمشده


سين مجله‌ی فيلم،
سينمايی است،
نه سياسی



گفت‌و‌گو با رضا میرکریمی
به‌مناسبت نمایش «به‌همین سادگی
»
خيلی ساده، خيلی دشوار


گفت‌و‌گو با بهرام توکلی
به‌مناسبت
 نمایش پا برهنه در بهشت
پا برهنه در برزخ
 

گمشدگان

گزارش چهل‌ودومین دوره‌ی
جشنواره‌ی کارلووی واری
(جمهوري چك، ۲۰۰۷)

پرسه در قصه‌ها

پرویز فنی‌زاده،
آقای
حكمتی و رگبار

نمايشی از اراده‌ی سيزيف

گزارش چهل‌وهفتمین دوره‌ی
جشنواره‌ی تسالونیكی
(یونان) - ۲۰۰۶
پشت ديوار رؤيا


گفت‌وگو با رخشان بنی‌اعتماد
به انگیزه‌ی نمایش خون بازی

مرثيه برای يك رؤيا


خون‌بازی: شهر گم‌شده


گفت‌وگو با رسول ملاقلی‌پور
به‌مناسبت نمایش «میم مثل مادر»

ميم مثل ملاقلی‌پور


گفت‌وگو با ابراهیم حاتمی‌کیا
به‌مناسبت نمایش «به‌نام پدر»

به‌نام آينده


برای ثبت در تاریخ سینمای ایران

یاد و دیدار

گفت‌و گو با جعفر پناهی
گزارش به تاريخ


گفت‌وگو با مرتضی ممیز
خوب شيرين


گزارش/ سفرنامه‌ی
پنجاه‌ و دومین دوره‌ی
جشنواره‌ی سن‌سباستین



گفت‌وگو با بهمن قبادی
 قسمت اول
/ قسمت دوم
 قسمت آخر


گفت‌وگو با عزیزالله حمیدنژاد
 قسمت اول
قسمت دوم
 قسمت سوم


گفت‌و گو با حسین علیزاده
 قسمت اول
قسمت دوم
 قسمت سوم


گفت‌وگو با گلاب آدینه
«مهمان مامان» را رايگان
بازی كردم



نقطه‌چین، مهران مدیری،
 طنز، تبلیغات و غیره



کدام سینمای کودکان و نوجوانان

جیم جارموش‌ وام‌دار شهید ثالث!

تاریخچه‌ی پیدایش
 کاریکاتور روزنامه‌ای


سینماهای تهران، چهل سال پیش


فیلم‌ شناسی کامل
 سهراب شهید ثالث



ارامنه و سینمای ایران

بی‌حضور صراحی و جام

گفت‌وگو با نویسنده
 و کارگردان « بوتیک»


«شاغلام» نجیب روزگار ما

اولین مجله سینمایی افغانستان

نگاهی به چند فیلم مطرح جهان

گزارش سی‌وهشتمین دوره‌ی
 جشنواره کارلووی واری


نگاهی به فیلم پنج عصر

چیزهایی از «واقعیت» و «رویا»
برای بیست سالگی ماهنامه‌ی فیلم



  آینه‌های روبرو 
۱
  ۲
  ۳
۶  5  ۴
 


بایگانی:
آبان ۱۳۹۳
مهر ۱۳۹۳
ارديبهشت ۱۳۹۳

۱۴ مرداد ۱۳۸۳

تاریخچه‌ی پیدایش کاریکاتور روزنامه‌ای

کارتون ادیتورال (Editorial Cartoon) یا «کاریکاتور روزنامه‌ای»، مانند بسیاری از پدیده‌های هنری عصر ما، ارمغانیست از دوران رنسانس و تجدید حیات هنری اروپا. با نگاه به گذشته، ردپای این هنر مردمی را تا پاپیروس‌های مصری نیز می‌توان یافت. ولی چیزی که ما امروز آن را کاریکاتور روزنامه‌ای می‌نامیم و می‌شناسیم، به شکل کنونی در قرن هفدهم میلادی شکل گرفت. پدید آمدن شیوه‌های تازه‌ای برای تکثیر یک اثر هنری در آن سال‌ها، مثل لیتوگرافی، کلیشه سازی، کنده‌کاری و چاپ، کاریکاتور را به شکل هنری مردمی، مطلوب عامه کرد. در نخستین روزهای نشو و نمای این هنر، با نام‌هایی چون «اگوستینو کاراچی Agustino Caracci» و «جیوانی برنی‌نی Giovanni Barnini» در ایتالیا به عنوان پیشگامان هنر کاریکاتور و طنز ترسیمی برمی‌خوریم. ولی اوضاع و احوال اجتماعی و سیاسی ایتالیا در آن زمان، به گونه‌ای نبود که این هنر بتواند بدان‌سان که باید و شاید تاثیری فراگیر داشته باشد.
در اواخر قرن هفدهم میلادی، آزادی بی قید و بند مطبوعات در هلند از سویی و گرد آمدن گروه بسیاری از نقاشان و هنرمندان وقت در این کشور، هلند را میدان فعالیت کاریکاتوریست پرکاری چون «رومین دو هوگ Romin De Hoog » ساخت. شهرت و محبوبیت او حتی از مرزهای کشورش فراتر رفت تا جایی که کاریکاتورهایش با ترجمه و زیرنویس، راهی فرانسه و انگلستان شد.
در همین زمان، در فرانسه و انگلیس نیز، با توجه به اوضاع و احوال سیاسی، کاریکاتور به عنوان حربه‌ای در درگیری‌های ‌جناح‌های مختلف سیاسی مورداستفاده قرار گرفت. «ویلیام هوگارت William Hugart» از جمله کسانی است که در این راه، مکتب تازه‌ای در انگلستان به‌وجود آورد. آثار هوگارت راه‌گشای افراد دیگری در این زمینه شد، که از میان آن‌ها نام «جیمز گیلاری James Gillary» پدر و بنیانگذار کاریکاتور سیاسی در انگلستان و «رونالدسون Rolandson» بیش از همه می‌درخشد. فرانسویان نیز به نوبه‌ی خود در این راه در تکاپو بودند. کاریکاتور سیاسی که در دوران لویی شانزدهم به‌شدت سرکوب شده بود، قبل و در جریان انقلاب کبیر فرانسه، جان تازه‌ای گرفت و رونق بخش شبنامه‌هایی شد که به مدد صنعت چاپ دست به‌دست در میان مردم می‌گشت. پس از پایان انقلاب، اتفاقی در پاریس افتاد که آینده طنز ترسیمی و کاریکاتور روزنامه‌ای را دگرگون کرد. در نوامبر سال 1830 «شارل فیلیپون Philipon Charles» سنگ بنای نشریه‌ای بنام «کاریکاتور» را گذاشت که می‌توان از آن به عنوان نخستین نشریه صرفاً فکاهی و انتقادی سیاسی یاد کرد. این نشریه که به صورت هفتگی منتشر می‌شد، پس از چهار سال مبارزه‌ی سخت، جریمه و توقیف شد. ولی فیلیپون از پای ننشست و نشریه دیگری با نام «شری وری» منتشر کرد. فیلیپون که خود کاریکاتوریست زبردستی بود در هر شماره، بر اساس یکی از مسائل روز فرانسه، طرحی را اجرا و چاپ می‌کرد. از میان کاریکاتوریست‌هایی که با فیلیپون در نشریه «شری وری» همکاری داشتند، نام «اونره دومیه Honore Domieh» بیش از دیگران توجه‌برانگیز بود. او در ابتدا، پیش از آن‌که کاریکاتوریستی با طرح‌های سیاسی باشد، طراح چیره دستی بود وابسته به احساسات رقیقه‌اش، اما زمانیکه به خاطر به تمسخر گرفتن شاه در یکی از آثارش به زندان افتاد به عنوان کاریکاتوریستی سیاسی شهره شد.
انتشار «شری وری» و اقبال زیاد مردم از آن، راه‌گشای نشریات مشابهی در دیگر کشورهای جهان شد. چهارده سال بعد، در 1841 هفته‌نامه‌ی «پانچ Punch» با هیبتی مشابه «شری وری» در انگلستان پا به عرصه وجود گذاشت. کاریکاتوریست اصلی این نشریه «جان لیچ John Lich» بود که می‌توان کارهایش را الگوی اصلی کاریکاتور روزنامه‌ای به شکلی که بعداً در تمام جهان مرسوم شد دانست. از دیگر کاریکاتوریست‌های «پانچ»، «جان تدنیل John Tedniel» است که ابتکارهایش در سمبل‌سازی تا به امروز  ـ کمابیش ـ مورد استفاده کاریکاتوریست‌های جهان است. سمبل‌هایی نظیر «جان بول John Bool» سمبل انگلیس ــ «عمو سام Uncle Sam» سمبل امریکا ــ شیر بریتانیا و خرس روسیه‌ ازجمله ابتکارهای اوست.
هم‌زمان با این تحولات، کاریکاتوریست‌های کشورهایی مانند آلمان و ایالات متحده آمریکا نیز به نوبه خود در این زمینه فعالیت داشتند. در آلمان نشریه‌هایی مثل «کلادراتچ Cladradatch» چاپ برلین و «دی فلی جند بلاتر De Feli Gend Blater» گام در راهی گذاشتند که سلف آنها  «پانچ»، پیشتر گذارده بود.
از بنیانگذاران کاریکاتور آلمان می‌توان از بزرگانی چون «اولاف گولبرانسون Olaf Gulbranson»، توماس تئودورمین Thomas Teodorhein و «برونو پارک Bruno Park» نام برد که با آثارشان در واپسین روزهای قرن نوزدهم، آلمان را به صورت کانون پرحرارت کاریکاتور سیاسی اروپا درآوردند. بااین‌حال در ایالات متحده آمریکا، پس از چندین سال تقلید و عاریت‌گرفتن از کاریکاتور سنتی اروپا، با وقایعی چون برگزیده شدن جکسون به ریاست جمهوری، جنگ مکزیک، جنگ‌های داخلی و موضوع بردگی، کاریکاتور امریکا رفته‌رفته رنگ بومی به خود گرفت. «توماس ناست Thomas Nast» نخستین نامی‌ست‌ که در کاریکاتور در امریکا به آن برمی‌خوریم ـ در هفته‌نامه «لسلی Leslie » به خبرنگاری مشغول بود. او با کشیدن  کاریکاتوری در دفاع از نظر ابراهام لینکلن درباره‌ی بردگان، به جرگه کاریکاتوریست‌های حرفه‌ای جهان پیوست و از آن پس کاریکاتورهایش همواره روشنگر وقایع و رویدادهائی بود که صفحات تاریخ ایالات متحده امریکا را پوشانده است. الاغ سمبلیک حزب دموکرات و فیل نشان حزب جمهوریخواه ـ که هنوز مورد استفاده کاریکاتوریست‌های امریکائی و غیرامریکائی است ـ از یادگارهای توماس ناست است.
از آن هنگام تاکنون، کاریکاتور همواره زینت‌بخش صفحات روزنامه‌های معتبرجهان است، و جزئی جدانشدنی از آن محسوب می‌شود. کاریکاتور، مانند ستون‌های ثابت روزنامه‌ها، طرفداران خاص خود را دارد. مردم کنجکاوانه در کنار رویدادهای اجتماعی و سیاسی مملکتشان، جویای آنند که بدانند کاریکاتوریست و طنزپرداز موردعلاقه‌شان چگونه و از چه زاویه‌ای به مسائل حاد جامعه نگریسته است.
از ویژگی‌‌های کاریکاتور روزنامه‌‌ای ـ از دیرباز تاکنون ـ آمیختگی آن با نوعی کلام است؛ نه تا آن حد که بدون کلام تصویر گُنگ و بی‌محتوا باشد، و نه تا حدی که بدون تصویر هم، مطلب ادا شود. بلکه نوعی از کلام که در تقویت مفهوم کاریکاتور روزنامه‌ای و نزدیک‌تر کردنش به درک مردم که متقاضیان اصلی آنند، ایفاکننده‌ی نقشی استوار باشد. «سر دیوید لاو»، کاریکاتوریست نام‌آور انگلیسی، «کاریکاتور روزنامه‌ای» را این‌طور تعریف می‌کند: «کاریکاتور روزنامه‌ای تصویری است آشکار کننده و سمبولیک، که از رهگذر طنز درآید و نکته‌ای را زیرکانه بازگو کند.»

2 لینک این مطلب


صفحه اصلی  وبلاگ مسعود مهرابی نمایشگاه کتاب‌ها تماس

© Copyright 2004, Massoud Merabi. All rights reserved.
Powered by ASP-Rider PRO